نکات مهم در مصاحبه دکتری
1. شناخت اساتید پیش از مراجعه حضوری: با مراجعه به سایت دانشگاه ها و مطالعه صفحه شخصی اساتید، موضوعات مورد علاقه و مقالات جدید آنها (و در صورت امکان کتاب های جدید) را مورد بررسی قرار دهید. موضوعات جدید بخش مهمی از سؤالات جلسه مصاحبه را به خود اختصاص می دهد .
2. صحبت با اساتید خود: اگر می خواهید با اساتید خودتان که از ارزیابان شما در دانشگاه معرفی شده شما نیز هستند صحبت کنید بهتر است قبل از جلسه مصاحبه این کار را انجام دهید. در چنین ملاقات هایی که معمولا استرس جلسه مصاحبه را ندارد با خیال راحت و محترمانه از برتری ها و نقاط مثبت خود صحبت کنید. معمولاً این گونه صحبت ها بعد از جلسه مصاحبه به مذاق اساتید خوش نمی آید و به صلاح شما نیست.
3. تمرین های ذهنی: سعی کنید خود را در جلسه مصاحبه تجسم کنید و به سؤالات فرضی ارزیابان پاسخ دهید. این کار به کاهشاضطراب شما در جلسه مصاحبه کمک خواهد کرد .
4. حضور به موقع: حداقل 30 دقیقه قبل از ساعت شروع مصاحبه در محل حضور داشته باشید
5. تلفن همراه : قبل از حضور در جلسه مصاحبه حتما گوشی همراه خود را خاموش کنید. برای اطمینان بیشتر و جلوگیری از حواس پرتی، چند نفر مانده به نوبت شما این کار را انجام دهید .
6 . ظاهر آراسته: سعی کنید لوازم زیادی در دست نداشته باشید. لباس مناسب و رسمی بر تن نموده و با روی و مویی به اندازه ، آراسته در محل حاضر شوید .
7. برخورد محکم: هنگام سلام در چشمان طرف مقابل نگاه کنید و در صورت دست دادن محکم و با اعتماد به نفس دست دهید .
8. اهمیت آغاز: بدانید که 5 دقیقه اول مصاحبه بسیار مهم است. پس اقتدار، متانت و اعتماد به نفس خود را در این 5 دقیقه به رخ بکشید .
9. موضوعات زیر (و ترجیحاً مواردی شبیه اینها )یک پاراگراف را تمرین و حفظ نمایید. اگر بخت با شما یار باشد به کارتان خواهد آمد .
10. باید در صحبت های شما چهار چیز باشد: نشاط، پویایی امید به پیشرفت و جستجوگری، علاقه مندی. و همین احساسات باید در لبخند و چشمان شما نمایان باشد .
11. سؤالات عمومی: معمولاً از داوطلب خواسته می شود یکی از موارد زیر را به زبان انگلیسی بیان کند. سعی کنید برای هر یک از آنها توضیحی داشته باشید.
12. معرفی داوطلب و سوابق تحصیلی: در ابتدا از دانشجو خواسته می شود که خود را معرفی کرده و به طور مختصر در مورد گذشته تحصیلی خود توضیح دهد .
13. کار معرفی خود را سازمان یافته انجام دهید. سعی نکنید کارها را روی هوا و بدون برنامه انجام دهید . یک سازماندهی نادرست مؤثر نخواهد افتاد. نام دانشگاه محل تحصیل کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو پرسیده شده و در مورد پایین بودن بعضی نمرات توضیح خواسته می شود .
14. این نکته را به خاطر داشته باشید که هر دانشجو در طول تحصیل خود ممکن است به دلایل مختلف از قبیل بیماری، مشکلات شخصی و … نمرات پایین کسب کرده باشد که پاسخ صادقانه در مورد علت این امر می تواند سبب جلب اعتماد اساتید حاضر در جلسه مصاحبه شود . سعی نکنید چهره ای غیر واقعی از خود نشان دهید، نمرات و کارنامه پژوهشی شما بیانگر همه چیز است. می توانید یک پرونده مختصر از اطلاعات مقاطع مختلف تحصیلیتان، سوابق کاری و توانایی های خود تهیه کنید تا در صورت لزوم ارائه نمایید .
15. شروع متفاوت: اگر وارد جلسه شدید و با سؤالات انگلیسی مواجه شدید، مضطرب نشوید. اساتید بعدی سؤالات فارسی خواهند پرسید .
16. صبر و حوصله: عجله نکنید. قبل از جواب به سؤالات فکر کنید. در طی مصاحبه به ساعت خود نگاه نکنید.
17. چرا ما باید تو را از بین بقیه انتخاب کنیم؟ ( نقاط قوت و ضعف خود را در چه میدانید؟ )
18. - انگیزه خود را از ادامه تحصیل بیان کن ! (چرا میخواهید در مقطع دکتری ادامه تحصیل دهید )
19. لحظه ها: مصاحبه مانند یک برنامه پخش زنده است. شما فقط یک بار فرصت دارید ، قدر فرصت خود را بدانید !
20. انگیزه داوطلب برای ادامه تحصیل، اهداف علمی و شغلی آینده: سعی کنید نشان دهید که دارای برنامه، رسالت شخصی، چشم انداز فردی و برنامه مشخص هستید.در مصاحبه مستقیم و غیر مستقیم بگویید که کاملاً هدفدار این مسیر را انتخاب کرده اید و این یکی از گام های آینده شما است. البته این باید واقعیت داشته باشد و گرنه کلامی که واقعیت نداشته باشد نه باور می شود و نه تاثیرگذار است! پس راستگو باشید .
21. موضوع مورد علاقه برای رساله دکتری: یکی از سؤالاتی که روز مصاحبه از شما پرسیده می شود، زمینه کاری مورد علاقه شماست. طوری پاسخ ندهید که گویی برایتان مهم نیست روی چه موضوعی کار کنید. بهتر است با پاسخ خود نشان دهید که هر چند روی چند زمینه کاری مسلط هستید ولی توانایی کار کردن روی موضوعات دیگر را هم دارید (یعنی انعطاف پذیر هستید) . اگر حوزه مشخصی در کارهای تحقیقاتی مدنظر شماست و از حوزه هایی است که اساسی و استراتژیک است و مطمئن هستید که روی آن مسلط هستید می توانید بگویید که در زمینه پایان نامه دکتری از همین الان برنامه دارید .
22. پذیرش دانشجو در سایر دانشگاه ها: گاهی در مورد دیگر انتخاب های شما برای دکتری نیز سؤال می شود. در دانشگاهی که اولین انتخاب معرفی شده تان است تا حدی بر روی مسئله تأکید کنند و بحث را کمی کش دهید و نشان دهید که با مزایای آن دانشگاه آشنا هستید. در مورد دیگر دانشگاه ها هم هیچ گاه اختلاف سطح علمی را دلیل خود قرار ندهید. سعی کنید از مواردی نظیر فاصله تا محل سکونت، الزامات کاری و … استفاده کنید .
23. تا دقیقه نود بازی کنید.این که شما یک قسمت مصاحبه را بد گذرانده اید نباید باعث شود ناامید شوید. چه بسا رقبایتان همین قدر هم بلد نباشند .
24. تمام وقت بودن دانشجو: توجه داشته باشید که برای یک استاد خیلی مهم است که دانشجوی دکتری به صورت تمام وقت روی پایان نامه خود کار کند و اشتغال به کار می تواند تأثیر منفی بر روی نظر اساتید داشته باشد، البته در صورتی که کار فعلی شما در زمینه ای غیر از تدریس است. داشتن سابقه تدریس، نوشتن و یا ترجمه کتاب و از این قبیل کارهای تحصیلی می تواند به روند مصاحبه شما کمک کند .
25. تأمین هزینه تحصیل: یکی از سؤالاتی که حتما مطرح می شود، تأمین هزینه تحصیل شما خواهد بود .
آیا خودتان سر کار می روید؟ شخص یا اشخاص دیگری هزینه زندگی شما را تأمین می کنند؟ معمولا در مورد آقایانی که متأهل هستند یا سن نسبتا بالایی دارند طفره رفتن از این سؤال ساده نیست و گفتن اینکه شاغل نیستید و دانشجوی تمام وقت خواهید بود با لبخند معنادار اساتید همراه می گردد !
به خاطر داشته باشید که داشتن انگیزه، کلید اصلی موفقیت در مصاحبه آزمون دکتری می باشد. شما توانایی عوض کردن عقیده اساتید را دارید و این امر میسر نمی شود، مگر در صورتی که شما علاقه مندی و پیگیر بودن خود را نشان دهید و در پاسخ به سؤالات صادق باشید .
26. تعداد مقالات ثبت شده در پایگاه های استنادی:
وی مقالات علمی پژوهشی خود مانور دهید. پژوهش ها و مقالات شخصی که در حوزه تحقیق شما می باشند در پذیرش شما نقش بسزایی دارند. مقالاتی دارای ارزش در ارزیابی می باشند که در نشریات معتبر منتشر شده باشند. هرکاری هر جایی داشته اید (تدریس، مقاله، همایش، ترجمه، مجله…)، فهرست کنید و از آنها تأییدیه فراهم کنید، یا خودشان را همراه داشته باشید . در مجموع چاپ مقالات در مجلات معتبر، نمره معدل و پایان نامه، ارائه کارهای تحقیقی و پژوهشی که خودشان گویای مطلب هستند و نمره کتبی آزمون دکتری مهمترین و مؤثرترین نکات برای قبولی در آزمون دکتری می باشند .
27جواب های متنوع: برخی اساتید تا وقتی آن لفظی که در ذهنشان است گفته نشود، پاسخ را نمی پذیرند. سعی کنید طور دیگری جوابتان را تکرار کنید شاید موفق شوید !
28. اثبات خود: در تمام طول مصاحبه تنها یک هدف داشته باشید: باید اثبات کنید که کاندیدای با ارزشی برای دوره دکتری هستید. اسیر پاسخگویی صرف به پرسش ها نشوید، بلکه در هر پاسخی سعی کنید که حداقل یک دلیل به مصاحبه گر بدهید که شما را برای دکتری انتخاب کند .
در هر پاسخی یک امتیاز کسب کنید.هر سؤال را فرصتی بسازید برای بروز توانایی ها، دانایی ها و مهارت های خود. در یک پاسخ به تحقیقات گذشته خود اشاره کنید در یک پاسخ به نمره های خوب خود در دبیرستان، در یک پاسخ به تجربه کاری در جوابی دیگر به مهارت های ریاضی و آماری خود. لازم است که قبل از جلسه به مواردی که باید در خلال پاسخ ها به آن اشاره کنید فکر کنید و آن ها را یادداشت کنید. به هر پرسشی به چشم یک فرصت برای اثبات خود بنگرید. اگر مهارت های زبان و کامپیوتر را دارید و فرصتی پیش آمد، روی مهارت هایتان مانور دهید .
29. استفاده بهینه از اطلاعات. مواردی را که از شما می پرسند به طرز ماهرانه ( ونه ناشیانه ای) به مواردی که می دانید ربط دهید. فرض کنید از شما سؤالی پرسیده شود که شما جز مختصری از آن نمیدانید. بر همین مطلب تمرکز کنید. شروع کنید به توضیح آن به عنوان یک مقدمه و سعی کنید ارتباط های ممکن را جستجو کنید. به تدریج مطالب به یادتان می آید و تازه گاهی ابداعاتی هم در همان لحظه می کنید !
30.تکیه بر توانمندی ها: در جلسه بیشتر بر روی توانمندی های خود مانور دهید و سعی نکنید که نقاط ضعف خود را توجیه کنید. مهم این است که گروه مصاحبه گر درک کند شما توانمندی های خوبی دارید و همه می دانند که هیچ کس جامع و بدون ضعف نیست . در صورت بروز یکی از نقاط ضعف، خیلی راحت و با اعتماد به نفس به مصاحبه کننده توضیح دهید که چطور سعی در برطرف کردن این نقطه ضعف دارید. زیرا برای این که انتخاب شوید لازم نیست در همه موارد مذکور قوی باشید . جدای از محتوای پاسخ های شما به سؤالات، نحوه پاسخگویی مهم است. با اعتماد به نفس، مسلط، علاقه مند، گرم و قوی، و کمی با صدای بلند پاسخ دهید. اشتباهتان را بپذیرید. بی خودی بر خطایتان اصرار نکنید .
31. محقق و معلم بالقوه: شما باید به نوعی اثبات کنید که روحیه معلمی (برای استاد شدن و تدریس در دانشگاهها) و روحیه محققی(برای انجام تحقیقاتی در حد تز دکتری) دارید. بنابراین در این رابطه امواج فکری خود را به اساتید منتقل نمایید .
32. صداقت: راستگویی را به نقطه قوت خود تبدیل کنید!
با ارزوی موفقیت
سورانی
لینک رسمی کانال تلگرام دپارتمان تخصصی روانشناسی و مشاوره (ویژه کنکور کارشناسی ارشد)
https://telegram.me/arshadravanshenasii
لینک رسمی کانال تلگرام دپارتمان تخصصی روانشناسی و مشاوره (ویژه کنکور دکتری)
https://telegram.me/phdravanshenasi
گروه پرسش و پاسخ (دکتری) دکتر سورانی https://telegram.me/joinchat
گروه پرسش و پاسخ (ارشد) دکتر سورانی https://telegram.me/joinchat
وبلاگ شخصی دکتر رضا سورانی : www.soorani.blogfa.com